Nhar il-Ġimgħa 26 ta’ Mejju 2017, fis-7.00pm f’Dar l-Ewropa, il-Belt Valletta, Walid Nabhan se jkun il-mistieden speċjali waqt lejla li se ssir ftit jiem wara li jingħata l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura.

Albert Gatt se jaqra żewġ siltiet mir-rumanz rebbieħ, L-Eżodu taċ-Ċikonji (Klabb Kotba Maltin) u l-awtur se jiġi intervistat minn Adrian Grima. Se jkun hemm interventi minn Dr Marco Galea, li mexxa l-ġurija maħtura mill-Akkademja tal-Malti, mis-Sur Mark Vella, f’isem ir-Rappreżentanza tal-Kummissjoni Ewropea f’Malta, u mis-Sur Joseph Mizzi, direttur tal-Klabb Kotba Maltin, pubblikatur tal-kotba kollha ta’ Walid Nabhan. Wara l-interventi,l-intervista u l-qari jkun hemm bibita fuq il-bejt tal-bini tar-Rappreżentanza.

Matul il-lejla, Walid Nabhan se jiffirma kopji tar-rumanz rebbieħ, L-Eżodu taċ-Ċikonji.

Din il-lejla qed tiġi organizzata minn Inizjamed, l-Akkademja tal-Malti u r-Rappreżentanza f’Malta tal-Kummissjoni Ewropea.

Kulħadd mistieden. Dħul b’xejn. Jekk jogħġobkom, ġibu magħkom il-karta tal-identità.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Dan il-ktieb dam erba’ snin ħiereġ bil-mod il-mod. Ħa mill-1764 sal-1767. Oriġinarjament, Mifsud kien kiteb nofsu. Imma meta l-letterati Maltin bdew jaqrawh manetta manetta, bdew iżidulu mat-tagħrif li kellu. L-aktar wieħed li għenu kien Agius de Soldanis. Il-produzzjoni tal-ktieb, lill-awtur qamitlu ħafna flus, tant li ma setax ikompli biż-żewġ volumi l-oħra. Is-suġġett tal-ktieb? Lista twila tal-awturi u tagħrif fuq ħajjithom li jista’ jidher bla sens għal qarrej modern. Madankollu kienet lista li Mifsud sarrafha f’risposta indiretta lill-Kavallieri li kienu jifhmuha li l-Maltin ma kellhomx jedd għal aspirazzjonijiet għolja.

 

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Seminar dwar it-Taqbiliet ta’ Ġorġ Agius “tal-Mulej” – It-Tlieta fis-6.00pm

Nhar it-Tlieta, 2 ta’ Mejju 2017, fis-6.00pm, Ġorġ Agius “tal-Mużew”, magħruf ukoll bħala “l-għannej tal-Mulej”, se jippreżenta t-taqbiliet tiegħu f’Sala Pietru Pawl Saydon (ALT) tal-Università ta’ Malta, Tal-Qroqq. Kit Azzopardi, li speċjalizza fil-letteratura Maltija, se jagħmel apprezzament kritiku tat-taqbila reliġjuża bħala parti mit-tradizzjoni orali.

Din hija l-għaxar attività mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Id-dħul huwa b’xejn. Wara l-interventi ta’ Ġorġ Agius u Kit Azzopardi jkun hemm diskussjoni.

Ġorġ Agius twieled nhar it-28 ta’ Lulju 1926, it-tieni minn disat aħwa li baqgħu ħajjin. Għamel l-Ewwel Tqarbina fil-Knisja tal-Kapuċċini fil-Kalkara. Qatt ma mar skola għax meta kellu għaxar snin, missieru, Pawlu, daħal jaħdem it-tarzna u Ġorġ, bħala l-ikbar mill-aħwa subien, spiċċa jbigħ il-ħaxix. Aktar tard mar jaħdem ix-xatt fejn dam erbgħa u erbgħin sena. Magħruf fost l-oħrajn bħala “tal-Mużew,” Ġorġ ilu 65 sena jżur il-morda u l-anzjani fl-isptar Mater Dei bit-tama li jfarraġhom bit-taqbil “spirtu pront” tiegħu. Kiseb rikonoxximent għall-ħidma tiegħu fil-volontarjat kif ukoll il-Premju għall-Qadi tar-Repubblika.

Dan l-aħħar ħareġ il-ktieb, Il-Ħajja u l-Istorja ta’ Ġorġ Agius magħruf bħala tal-Mużew, l-ewwel volum minn sensiela ta’ kotba bl-isem ta’ “Maltin” dwar personalitajiet Maltin u Għawdxin. F’dan il-ktieb 15-il personalità jitkellmu fil-qosor dwar ħidmietu. Il-qofol ta’ dan ix-xogħol hu l-ġabra ta’ aktar minn 300 taqbila u għadd ta’ ritratti bil-kulur. “Maltin” huwa proġett ta’ Tonio Bonello, id-direttur maniġerjali ta’ 24sevenMedia.

Id-Dipartiment tal-Malti jirringrazzja lil Doris Zammit tar-riżorsi li pprovdiet għal dan is-seminar u lill-Klabb Kotba Maltin tal-għajnuna li qed jagħtu lill-proġett dwar It-Tradizzjoni Orali. Hemm aktar tagħrif dwar dan is-seminar u dwar il-proġett fuq Facebook u fuq is-sit tradizzjonioraliblog.wordpress.com.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Il-President ta’ Malta Marie-Louise Coleiro Preca, ippresediet serata mużiko-letterarja ad unur l-eks-President Anton Buttigieg.

This slideshow requires JavaScript.

Waqt din is-serata, il-kustodja tal-Librerija Anton Buttigieg, li hija parti mill-proġett estensiv ta’ restawr fl-istess Palazz, għaddiet f’idejn l-Akkademja tal-Malti u l-‘Malta Libraries’, biex b’hekk, dawn iż-żewġ entitajiet ser jkunu qed jieħdu ħsieb din il-Librerija, li fiha hemm miġbura uħud mill-isbaħ xogħlijiet ta’ awturi u poeti Maltin, u xogħlijiet stampati minn għadd ta’ pubblikaturi Maltin.

Meta indirizzat lil dawk preżenti, il-President Coleiro Preca qalet li dan huwa wieħed mill-isbaħ mumenti tal-Presidenza tagħha, “għax propju issa, r-Residenza tal-Istat għandha librerija diċenti u eleganti, librerija li qed tilqa’ x-xogħlijiet ta’ kittieba u pubblikaturi Maltin, librerija li msemmija għall-poeta bravu, l-eks-President Anton Buttigieg.” Din is-serata tagħti bidu għal numru ta’ attivitajiet li l-Uffiċċju tal-President, u l-Fondazzjoni tal-President għall-Ġid tas-Soċjetà, ser ikunu qed jorganizzaw fl-okkażjoni tal-Jum Dinji tal-Ktieb, kif stabbilit mill-UNESCO.

L-attivitajiet jilħqu l-qofol tagħhom it-Tnejn, 24 ta’ April, hekk kif mijiet ta’ tfal minn diversi skejjel ser jkunu qed iżuru l-Palazz ta’ Sant’ Anton fejn ħa jkollhom l-opportunità li jaraw il-Librerija Anton Buttigieg, kif ukoll il-‘Little Stars Library’ u ser jingħataw informazzjoni wkoll fuq Librerija Balzmet ir-Ruħ, li tinsab fl-uffiċċju li l-Malta Community Chest Fund Foundation għandha fiċ-Ċentru tal-Onkoloġija Sir Anthony Mamo.

Il-President raddet ħajr lill-Akkademja tal-Malti u lill-‘Malta Libraries’, li bħala kustodji tal-Librerija Anton Buttigieg diġà qed jagħmlu ħafna xogħol siewi, u rringrazzjat ukoll lid-diversi għaqdiet u organizzazzjonijiet li qed jaħdmu biex iżommu l-lingwa Maltija ħajja, dan għaliex “il-Lingwa Maltija hija xhieda unika tal-identità tagħna.” Raddet ħajr ukoll lis-Sinjura Matilde Cordina, li kkordinat dan il-proġett. Waqt din is-serata pparteċipaw is-Surmast Dominic Galea, l-kantanta Doreen Galea, kif ukoll qraba tal-eks-President Anton Buttigieg. Wara ċ-ċerimonja tal-iffirmar, il-President ġiet ippreżentata b’għadd ta’ kotba tal-istess Anton Buttigieg, kif ukoll, b’selezzjoni ta’ kotba minn ‘Kite Group’.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Walid Nabhan Jirbaħ il-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għall-2017


Il-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għall-2017 għadu kemm tħabbar. Dan huwa premju prestiġjuż li kull sena jingħata lil tnax-il kittieb jew kittieba mill-Ewropa b’rikonoxximent tal-produzzjoni letterarja tagħhom fl-aħħar ftit snin. Bħalma jiġri darba kull tliet snin din is-sena kien imiss lil Malta tagħżel wieħed mir-rebbieħa minn fost il-kittieba Maltin. L-għażla waqgħet fuq l-awtur Walid Nabhan, kittieb li twieled il-Ġordan f’familja ta’ refuġjati Palestinjani u li ilu ħafna snin jgħix Malta, tant li kiseb iċ-ċittadinanza Maltija. Nabhan jikteb bil-Malti u ppubblika żewġ ġabriet ta’ novelli, ktieb ta’ poeżiji u r-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (ippubblikat minn Klabb Kotba Maltin fl-2013) li għalih ingħata dan il-premju. Walid Nabhan qaleb ukoll diversi xogħlijiet letterarji kontemporanji Maltin għall-Għarbi.

L-Eżodu taċ-Ċikonji huwa rumanz dwar raġel Palestinjan imwieled f’kamp tar-refuġjati fil-Ġordan li sab ruħu jgħix Malta. In-narratur jinseġ ir-rakkont tiegħu madwar l-esperjenzi tiegħu ta’ barrani f’Malta u ta’ refuġjat f’komunità kbira ta’ Palestinjani fil-Ġordan, imma jdaħħal ukoll l-istorja tal-familja tiegħu fil-perjodu meta kienet għadha tgħix fil-Palestina. Huwa rakkont li jenfasizza r-relazzjonijiet bejn il-bnedmin f’sitwazzjonijiet diffiċli, imma huwa wkoll rakkont politiku għaliex kulma jseħħ fir-rumanz iseħħ għax xi darba xi ħadd bil-poter f’idu ħa deċiżjoni politika, u għaliex deċiżjonijiet politiċi żbaljati li jaffettwaw il-ħajjiet tan-nies għadhom isiru kuljum, fuq kull livell. Waqt li jikteb rumanz serju u impenjattiv, Nabhan iżewwaq in-narrattiva tiegħu b’mumenti liriċi mill-isbaħ u jirnexxilu jsib l-umoriżmu anki fis-sitwazzjonijiet l-aktar imwiegħra.

F’Malta, dan il-premju huwa rrappreżentat mill-Akkademja tal-Malti li hija membru tal-Kunsill Ewropew tal-Kittieba (EWC). L-Akkademja taħtar ġurija indipendenti kull tliet snin sabiex tagħżel ir-rebbieħ minn Malta. Din is-sena l-ġurija kienet magħmula minn Prof. Stella Borg-Barthet, Dr Stephen Bonanno, ir-Rev. Norbert Ellul Vincenti, Dr Marco Galea (President) u Dr Adrian Grima. Il-konsorzju li jorganizza l-premju fuq livell Ewropew, minbarra l-EWC, huwa magħmul mill-Federazzjoni Ewropea u Internazzjonali tal-Bejjiegħa tal-Kotba (EIBF) u mill-Federazzjoni tal-Pubblikaturi Ewropej (FEP). Il-kittieba rebbieħa jingħataw premju ta’ €5000 u jkollhom diversi opportunitajiet biex iressqu x-xogħol tagħhom quddiem qarrejja Ewropej. Il-premju huwa ffinanzjat mill-Programm Ewropa Kreattiva.

Iż-żewġ rebbieħa preċedenti Maltin kienu Immanuel Mifsud (2011) u Pierre J. Mejlak (2014).

Posted in Uncategorized | 1 Comment

L-istejjer ta’ Fra Mudest jagħlqu 50 sena – 10-04-1967 – 10-04-2017

Kien fil-ħarġa tal-magażin tat-tfal Children’s Own numru, 292 (10 t’April,1967) li dehret l-ewwel storja dwar Fra Mudest miktuba minn Charles Casha, illum magħruf sew għall-kotba tiegħu mmirati għal kull età. Din l-istorja kienet  suċċess kbir tant li l-edituri tal-magażin kellhom jistampaw aktar kopji biex jilħqu mad-domanda li bdiet dieħla wara li tqassam il-magażin fl-iskejjel.

Casha ħoloq dan il-karattru wara talba mill-editur taċ-Children’s Own, John Demanuele wara li dan kien sab logo bil-kelmiet Fra Mudest, fuq l-iskrivanija ta’ missieru, Joseph Demanuele. L-istejjer illum ilaħħqu l-mija u għaxra miġbura f’sitt kotba. L-ewwel ktieb kien ukoll l-ewwel pubblikazzjoni tal-Merlin Library.

Fra Mudest (1971)

Aktar Praspar ta’ Fra Mudest (1974)

Mill-Ħorġa ta’ Fra Mudest (1995)

Mid-Dinja ta’ Fra Mudest (1995)

40 Sena Fra Mudest (2007)

50 Sena Fra Mudest (2017)

Żgur li Fra Mudest se jibqa’ parti mill-folklor letterarju modern l-aktar fejn tidħol il-letteratura għat-tfal. Fra Mudest mexa minn ġenerazzjoni għal oħra għalkemm l-ambjent li fih huma mibnija dawn l-istejjer inbidel u għat-tfal tal-lum huwa xi ħaġa li jistgħu jarawha biss fl-immaġinazzjoni tagħhom. Illum, Fra Mudest għadu jġib memorji sbieħ tat-tfulija lill-eluf ta’ qarrejja li llum m’għadhomx tfal imma kibru, iżżewġu u għandhom uliedhom.

F’kumment tiegħu dwar dawn l-istejjer, Dr. Ġorġ Mallia jgħid hekk:

“Nemmen ukoll li ma’ Fra Mudest qed nikkommemoraw it-twelid tal-letteratura moderna għat-tfal Maltin għax il-ħolqien tal-wieħed hu mżewweġ mal-bidu tal-oħra.”

Kumment ieħor kien mingħand il-Professur Manwel Mifsud li kiteb hekk:

“Tul 40 sena li fihom id-dinja nbidlet bis-sħiħ, kull awtorità ddaħlet fi kriżi, u l-fehmiet u l-gosti tal-Maltin inqalbu ta’ taħt fuq, Fra Mudest bil-karattru ferrieħi, b’dik id-daħka simpatika tiegħu, baqa’ jmiss qlub il-qarrejja, baqa’ jilħaq dik ir-rokna f’qalbhom li minkejja kollox – tixtieq is-sempliċità, il-ġenwinità. Baqa’ xhieda ta’ kontinwità u punt ta’ riferiment iktar importanti milli naħsbu.”

 

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Department of Maltese presents Rector with a copy of Damma tal-Kliem Kartaġiniż

The publication of the dictionary Damma tal-Kliem Kartaġiniż by Agius de Soldanis is a great acquisition for Maltese heritage. For the last 250 years, the Damma has been kept in the manuscript section of the National Library. It has been awaiting publication since 1767. The unique information it contains, which is of interest to linguists, historians, and ethnographers alike, is now accessible thanks to the transcription by Rosabelle Carabott and Joanne Trevisan, two Maltese language students. Carabott carried out most of the work in this project, including the revision and editing of the thousand page publication.

The Damma was published with the collaboration of RIDT, BPC International, Heritage Malta, Ministry for Gozo, the National Library, Akkademja tal-Malti, National Council for the Maltese Language and the Department of Maltese at the University of Malta.

Rosabelle Carabott presented a copy of the Damma to Professor Alfred J. Vella, Rector of the University of Malta.

In a short address, Dr Olvin Vella expressed his gratitude, in the name of the Department of Maltese, to all who collaborated in this project and believed in its great worth. ‘It is of great satisfaction for the Department of Maltese to honour, through this publication, Agius de Soldanis, who throughout his life published profusely works about the Maltese language and helped create awareness amongst his contemporaries.’

Rector thanked all who were involved in the completion of this work. ‘We have managed to publish the dictionary of De Soldanis. A thousand pages written 250 years ago, which are sometimes difficult to read and to follow. These pages contain archaic Maltese, documented by Agius de Soldanis before it was too late,’ Professor Vella said.

The University of Malta is committed to the promotion of the study of Maltese. At present, apart from the traditional Bachelor course, it is offering a Certificate in Maltese Proofreading and also a Diploma in Maltese Literature.

Posted in Uncategorized | 1 Comment