Il-preżenza tal-Ilsien Malti fil-proġetti kirografiċi u semjotiċi ta’ William Wolkowski

Taħdita pubblika minn Dr Mario Cassar

f’Dar l-Ewropa, il-Belt Valletta,

nhar il-Ġimgħa, 19 ta’ Jannar 2018, fis-6.15 p.m.

Il-kirografija hija l-istudju tal-arti tal-kitba bl-idejn bħala għodda espressiva, u li għaldaqstant għandha dimensjoni estetika daqskemm semjotika. William Wolkowski huwa professur Franċiż-Pollakk li ħakem l-arti tal-kirografija u li bħal skriba medjevali jfittex li jagħti kulur, timbru, karattru lil dawk it-testi li jagħżel jinterpreta. Mill-1987 ’l hawn espona l-kollezzjonijiet kirografiċi tiegħu fi sbatax-il pajjiż differenti. F’dawn ix-xogħlijiet kultant jitfaċċaw anki kontribuzzjonijiet bil-Malti. Fil-fatt, s’issa, l-ilsien Malti deher f’mhux anqas minn tlettax-il proġett kirografiku minn tiegħu. Fost dawn nistgħu nsemmu l-Ave Maria u l-Pater Noster, kif ukoll kwotazzjonijiet minn Lewis Carroll, Nicolai Gogol, Arthur Rimbaud, Marie Curie, William Shakespeare, Il-Vanġelu ta’ San Ġwann, u l-Apokalissi. Dan l-aħħar Wolkowski nieda wkoll proġett interessanti fuq il-poeżija Marjana bil-Malti. L-interpretazzjonijiet kirografiċi ta’ dawn il-poeżiji sa jidhru għall-ewwel darba appuntu waqt din it-taħdita. Sa jidhru wkoll għall-ewwel darba tliet interpretazzjonijiet tal-famuża Ode to Joy ta’ Schiller bil-Malti.

Jekk jogħġbok irreġistra ruħek li se tattendi billi tibgħat email fl-indirizz elettroniku: info@akkademjatalmalti.org

Importanti ħafna li għal raġunijiet ta’ sigurtà nieħdu ħsieb nuru l-karta tal-identità fil-bieb prinċipali ta’ Dar l-Ewropa.

Advertisements
Posted in Uncategorized | 1 Comment

X’kien dak is-sħab iswed imdendel fuq ir-raħal ta’ Ħal Parsott? Għaliex il-murtali tal-festa ma kinux qegħdin jieħdu? Għaliex Teo kien qed jiġi mwarrab mill-Parsottin kollha?  X’kien is-sigriet li Teo kellu ma’ dik is-siġra kbira tat-tin?  Ta’ min kien dak il-leħen misterjuż li kellem lil Teo?  Għaliex dak il-leħen bagħat li Teo jiltaqa’ mad-Dragun tad-Dragonara? X”ġara wara l-laqgħa li Teo kellu mad-Dragun?

Ktieb ġdid minn “Pubblikazzjoni Preca”

Id-Dar Editriċi “Pubblikazzjoni Preca”, għadha kemm ippubblikat ktieb ġdid bl-isem  “id-Dragun tad-Dragonara”. Dan huwa traduzzjoni u adattament għall-Malti mill-Ingliż ta’ Elizabeth-Anne Stewart, “The Day the Fireworks Died”. Il-verżjoni bil-Malti, kitba u addattament ta’ Carmel G. Cauchi, hija intiża l-aktar għal persuni minn 12-il sena ’l fuq u għandha tmur tajjeb mal-adolexxenti.  Il-ktieb qiegħed jinbiegħ bil-prezz ta €4.90 l-kopja.

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Terġax tmiddni fil-maxtura

Bħalma nagħmel ta’ kull sena
meta joqrob il-Milied
il-presepju bdejt biex narma
b’għaġla xejn, kollox bil-kwiet.

Waqt li bdejt narma l-pasturi,
baqra, ħmara w nagħaġ ċkejknin,
smajt bħal leħen ikellimni
mill-fomm ħelu tal-Bambin.
 
“Terġax tmiddni fil-maxtura
ġo dak l-għar, mudlam, bla sura.
Nieżla x-xita, qam ir-riħ,
hemm se nerġa’ nbati l-ksieħ.
Sibli post għall-kenn u r-rdoss,
post fejn ebda ksieħ ma nħoss.”

U waqaft bil-Bambin f’idi,
b’ħarsti mwaħħla fiss f’għajnejh.
Fhimt li stajt naqtagħlu xewqtu
billi nżid imħabbti lejh.

“Ġesù,”  għedtlu, “din is-sena
mill-maxtura se nneħħik.
Sibtlek post fejn tkun għal qalbek,
ġewwa qalbi se npoġġik.”

Carmel G. Cauchi

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Charles Daniel Saliba, l-awtur tas-serje bilingwi Malti-Ingliż Malti għall-Barranin, għadu kemm ippubblika l-aħħar ktieb ta’ din is-serje bl-isem: Maltese Grammar Essentials in Context 3. Issa s-serje tammonta għal 14-il ktieb maqsuma fuq l-ewwel tliet livelli tal-Common European Framework for Languages akkumpanjat minn CD jew USB u tliet sillabi.
Dan il-ktieb hu mfassal bħaż-żewġ kotba tal-grammatika ta’ qablu iżda jittratta aspetti tal-grammatika f’aktar dettall. Dan kollu jsir f’kuntest għaliex il-grammatika tinħareġ minn testi varji li jippreżentaw sitwazzjonijiet li niltaqgħu magħhom fil-ħajja ta’ kuljum. Billi dan huwa grammatika f’kuntest, min jużah ikun jitħarreġ fl-erba’ ħiliet tal-lingwa.
Is-CD tas-serje ġie aġġornat biex jinkludi s-sezzjonijiet li jinqraw f’dan il-ktieb biex b’hekk min jużah ikun jista’ jisma’ kelliema nattivi jaqraw is-siltiet jew id-djalogi. Il-files tas-serje ġew maqluba wkoll fuq USB biex ikunu aċċessibbli għal aktar mezzi teknoloġiċi.
Is-sena d-dieħla, l-ewwel tliet kotba tas-serje li jinsabu f’livell A1 se jinqalbu għal verżjoni Malti-Taljan bil-kotba jkunuLe mie prime 750 parole in maltese,Grammatica maltese essenziale e contestuale 1Parlo maltese 1.
Fl-2015 Saliba ggradwa f’livell ta’ Dottorat mill-Università ta’ Sheffield, fl-Ingilterra,  fejn speċjalizza fit-tagħlim tal-Malti għall-barranin sponsorjat minn borża ta’ studju tal-MGSS. Hu ppubblika r-riċerka tiegħu bit-titlu, ‘Teaching Maltese as a second language to adults’, din is-sena stess f’kapitlu fil-ktieb Informing Educational Change: Research Voices from Malta, editjat minn D. Hyatt, P. Clough u C. Nutbrown. Il-ktieb ġie ppubblikat mill-Università ta’ Sheffield. Għal aktar informazzjoni, żur www.charlesdanielsaliba.com.
Posted in Uncategorized | Leave a comment

REBBIEĦ TAL-KATEGORIJA TRADUZZJONI

PREMJU MOGĦTI LIL PAUL ZAHRA GĦALL-KTIEB
MARCEL PROUST: GĦAT-TFITTXIJA TAŻ-ŻMIEN MITLUF: MIX-XAQLIBA TA’ DAR SWANN COMBRAY

Paul Zahra twieled fl-1960. Hu beda l-karriera professjonali tiegħu bħala għalliem fl-1986. Matul il-karriera tiegħu bħala għalliem hu għallem it-traduzzjoni bejn żewġ lingwi lil studenti tal-Franċiż, flimkien mal-letteratura Franċiża u l-Oqsma tal-Għerf; ilu jaħdem mill-2004 ’l hawn bħala traduttur full-time mal-Kummissjoni Ewropea. L-interess tiegħu fit-traduzzjoni letterarja jmur lura lejn id-disgħinijiet meta beda jaħdem fuq it-traduzzjoni tar-rumanz Meaulnes it-Twil ta’ Alain-Fournier, li sussegwentement ġie ppubblikat minn Faraxa fl-2012. Il-pubblikazzjoni fl-2013 tat-traduzzjoni tiegħu tan-novella Id-dar tal-qattus bir-rakketta f’idu ta’ Balzac hi l-ewwel traduzzjoni li tidher fis-sensiela Kollezzjoni Traduzzjonijiet Letterarji (KTL). It-traduzzjoni bil-Malti tar-rumanz epiku Salammbô ta’ Gustave Flaubert  fl-2014 rebbħitu l-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-Qasam tat-Traduzzjoni.

Fl-2015 ippubblika Il-Kappillan ta’ Tours ta’ Honoré de Balzac u fl-2016 it-traduzzjoni ta’ Combray ta’ Marcel Proust li hi l-ewwel parti ta’ Mix-Xaqliba ta’ Dar Swann – l-ewwel rumanz mis-seba’ rumanzi ta’ Għat-Tfittxija taż-Żmien Mitluf  ta’ Marcel Proust u li din is-sena rebbħitu għat-tieni darba l-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-Qasam tat-Traduzzjoni. Attwalment, Zahra wasal fil-fażi finali tat-tieni parti ta’ Mix-Xaqliba ta’ Dar Swann li se ġġib l-isem ta’ Imħabba ta’ Swann. Għandu wkoll diversi traduzzjonijiet qosra li jidhru f’rivisti lokali fosthom Il-Malti u Leħen il-Malti u numru ta’ kitbiet dwar it-teorija tat-traduzzjoni li huma disponibbli fuq academia.com.

Zahra għandu B.Ed. (Hons) mill-Università ta’ Malta u Master’s fl-analiżi testwali mill-Università ta’ Poitiers (Franza). Għandu wkoll diploma fit-tagħlim tal-Franċiż bħala lingwa barranija. L-istudji tat-traduzzjoni, il-letteratura klassika u moderna flimkien mal-istorja u l-kultura klassika huma l-oqsma ewlenin ta’ interess tiegħu.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Kiteb l-ewwel poeżija fi tfulitu meta tilef lil ommu

Meqjus bħala wieħed mill-vuċijiet prominenti li ħarġu mill-Moviment Qawmien Letterarju fit-tieni nofs tas-snin sittin, Victor Fenech ġie ppremjat għall-kontribut siewi fil-letteratura.

Viżibbilmet sodisfatt għar-rikonoxximent li kiseb fil-Premju Nazzjonali tal-Ktieb, is-Sur Fenech stqarr ma’ Television Malta li jiftakar qisu lbieraħ meta kiteb l-ewwel poeżija.

“Darba kont ktibt waħdi – għax jien mititli ommi meta kont għadni żgħir, meta kelli 13-il sena, u bid-dwejjaq li kelli ktibt poeżija. Niftakar, ħabib tiegħi Richard Matrenza, li naħseb hawnhekk kulħadd jafu, kien qalli ħa naraha mbagħad għada nkellmek,” jirrakkonta Fenech. “Kien mar biha għand Karmenu Vassallo u ġie lura u qalli: ‘Qallek Karmenu tajba ħafna din il-poeżija’ – dik kienet il-bidu nett.”

Fost l-aktar ġabra ta’ xogħlijiet li baqgħet ittih sodisfazzjon kienet f’Altamira, fejn introduċa l-poeproża fil-letteratura Maltija, li hija riflessa fil-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet tiegħu. Fost il-poeproża li jibqa’ magħruf għaliha hemm Iż-Żabra, Pitiross, Tradiment u Samuraj.

L-indeċiżjoni, id-delużjoni bl-istituzzjonijiet, il-kuxjenza soċjali u s-sens ta’ immedjatezza li għandu jkollha l-poeżija huma wħud mix-xejriet lil jiddistingwu lis-Sur Fenech u li jiddefinuh tul il-mixja poetika tiegħu. “Il-ħolma tiegħi hija li għad nikteb l-istorja ta’ dawn is-sittin sena li ilni f’dan il-qasam.”

Fil-Berġa ta’ Kastilja, il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb ippremja numru ta’ awturi u pubblikaturi għall-kontribut lettararju li taw lis-soċjetà Maltija s-sena li għaddiet. Il-premjijiet ġew ippreżentati mill-Prim Ministru Joseph Muscat.

Il-President Eżekuttiv tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb, Mark Camilleri, qal li l-Kunsill issa sar entità legali u akkwista binja storika fil-Belt, li se sservi bħala kwartieri ġdid tal-Kunsill.

Il-Prim Ministru Joseph Muscat feraħ lill-aġenti letterarji lokali: il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb, pubblikaturi u l-awturi nfushom tal-ħidma tagħhom biex tinħoloq ekosistema b’saħħitha ta’ kotba u qarrejja f’pajjiżna.

Kitba ta’ Melvic Zammit

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Id-dar ewlenija tal-kotba Kite Group għadha kemm ippubblikat il-ktieb Anton Tabone Il-Pont bejn il-Gżira Reġjun u Malta Nazzjon miktub minn Sergio Grech, awtur tal-ewwel ktieb li ppubblikat il-kumpanija msemmija. L-ewwel ktieb kien il-bijografija tat-tabib Alexander Cachia Zammit li ntlaqgħet tajjeb ħafna mill-qarrejja Maltin.

F’dan il-ktieb il-ġdid Grech jitfa’ d-dawl fuq il-ħajja politika ta’ Anton Tabone, politiku Għawdxi, li ħajtu ddedikaha biex Għawdex reġjun ikun protagonist fl-ekonomija ta’ Malta nazzjon sew meta kien deputat fl-Oppożizzjoni kif ukoll meta kien Ministru għal Għawdex.

Grech juri kif Tabone nqata’ sa ċertu punt minn sħabu d-deputati l-oħra tal-Partit Nazzjonalista u ta dimensjoni u tifsira ġdida tal-kelma Għawdex fil-Parlament: l-ogħla istituzzjoni nazzjonali. Grech jirrakkonta diversi dwelli li Tabone kellu ma’ Duminku Mintoff, Anton Buttigieg, Lorry Sant, Pawlu Xuereb u oħrajn għax ħass li Għawdex mhux rispettat u mhux jingħata l-attenzjoni li ħaqqu.

Il-ħidma ministerjali tiegħu kienet importanti biex Għawdex ikollu għadd ta’ servizzi ġodda. Saret ħidma biex il-frekwenza tat-traġitti tal-vapur tikber u fuq kollox servizzi li tejbu l-komunikazzjonijiet bejn il-fliegu li ħafna drabi ddeterminaw l-insularità doppja ta’ Għawdex. Paradossalment f’dan is-settur 20 sena ilu konna aħjar.

Grech jevalwa kif matul is-snin issarrfet l-idea li l-pajjiż ikollu ministru speċifikament għal Għawdex u jara wkoll kif Għawdex ġie trattat fi programmi u manifesti elettorali mill-1921 sal-2017. Din il-bijografija hi xi ftit differenti mill-formula tas-soltu u ma timxix kronoloġikament.

Barra l-bijografija ta’ Anton Tabone, il-ktieb hu wkoll bijografija ta’ Għawdex. Hu ċ-ċavetta essenzjali għal min irid ikun jaf lil Għawdex politikament.

Il-ktieb ma jonqsux ukoll inċidenti ħelwin u jimla l-vojt dwar temi li f’Malta ftit ingħataw importanza mill-istudjużi Maltin. Pereżempju l-Kunsill Ċiviku. Aspett li jingħata ċertu importanza hu l-Kunsill Reġjonali li llum sar wegħda politika kostanti u li Tabone dejjem ħadem għalih.

 

Posted in Uncategorized | 1 Comment