It-Taqbil tat-Tfal

Nhar il-Ħamis, 30 ta’ Novembru 2017 se ssir taħdita minn Rebecca Vella dwar “It-Taqbil tat-Tfal.” 
 
Din it-taħdita se ssir fil-Librerija tal-Fakultà tal-Arti u tibda fis-6.00pm.
 
Kulħadd huwa mistieden u d-dħul huwa b’xejn.
 

It-taqbil tat-tfal hu fergħa tat-tradizzjoni orali li tikkonsisti minn għadd ta’ versi li tipikament jingħadu jew jitkantaw mit-tfal jew lit-tfal għall-gost inkella waqt xi logħba. 

 
F’din it-taħdita Rebecca Vella se tippreżenta l-istudju li għamlet fuq il-varjazzjoni fit-taqbil tat-tfal. L-analiżi ta’ dan l-istudju tistrieħ fuq ġabra ta’ taqbil li sabet f’diversi kotba u minn għadd ta’ intervisti li għamlet ma’ 30 ruħ minn tliet lokalitajiet differenti.
 
Waqt it-taħdita se nisimgħuha wħud minn dawn ir-rikordings ta’ taqbil tat-tfal.

Rebecca Vella hija studenta universitarja ta’ 21 sena minn Fleur-de-Lys. Fl-2014 ħadet id-deċiżjoni li tagħmel Baċellerat fl-Arti fil-Malti u s-Soċjoloġija, iżda l-imħabba tagħha għal-lingwa Maltija wasslitha biex fit-tieni sena ddeċidiet li tkompli b’Unuri fil-Malti. 

 
L-interess li kellha fit-tradizzjoni orali bdiet taħdem fuqu matul it-tielet sena permezz tat-teżi tagħha bit-titlu “Il-Varjazzjoni fit-Taqbil tat-Tfal.” 
 
F’Novembru ta’ din is-sena ggradwat b’Baċellerat fl-Arti fil-Malti (Unuri). Bħalissa qed tagħmel il-kors tal-Masters in Teaching and Learning biex tilħaq il-mira tagħha li ssir għalliema tal-Malti.
 
Ħajr lil Dr Michael Spagnol, it-tutur tat-teżi ta’ Rebecca Vella, għall-għajnuna tiegħu fit-tħejjija ta’ din it-taħdita.
Advertisements
Posted in Uncategorized | Leave a comment

A Bilingual Dictionary of Translation: English-Maltese, Maltese-English fi 3 volumi (Horizons Publications, Malta, 2017) ta’ Charles Briffa

Tnedija, nhar it-Tlieta, 19 ta’ Diċembru 2017,
fil-Librerija tal-Fakultà tal-Arti, l-Università ta’ Malta, fl-4.30pm

 19 TA’ DIĊEMBRU 2017 FIL-LIBRERIJA TAL-FAKULTÀ TAL-ARTI, L-UNIVERSITÀ TA’ MALTA FL-4.30PM

Dan id-dizzjunarju bilingwali jfittex li jistħarreġ ix-xejriet prattiċi u teoretiċi tat-traduzzjoni u l-interpretar, u jperreċ l-applikazzjoni tagħhom għall-qagħda Maltija. Jgħarbel bosta topiks, u jagħtihom artikli sħaħ bi cross-references li strutturalment huma loġiċi u koerenti. Fost dawn it-topiks insibu:

  • il-prinċipji tal-lessikografija
  • l-għamliet differenti tal-interpretar
  • il-metodi tat-traduzzjoni
  • l-istandards tat-traduzzjoni awdjoviżwali
  • l-aspetti stilistiċi tat-traduzzjoni

Din hija l-ewwel darba li s-suġġett tat-traduzzjoni qed jiġi ttrattat b’dan il-mod komprensiv għax-xena Maltija.

Huwa xogħol ta’ referenza tajjeb għal dawk li huma involuti fis-suġġetti li għandhom x’jaqsmu mat-traduzzjoni (bħall-istudenti u r-riċerkaturi tat-traduzzjoni) f’kuntest bilingwali (Malti u Ingliż). Iħaddan fih l-aktar termini importanti u aġġornati li jintużaw fl-Istudji tat-Traduzzjoni u d-dixxiplini relatati.

Fl-istess waqt, dan id-dizzjunarju ta kas ta’ dawk li għandhom ftit għarfien jew xejn tas-suġġett. Id-definizzjonijiet (ħafna minnhom estensjonali u operazzjonali) tfasslu sabiex ikunu ħfief biex wieħed jifhimhom (u għandhom bosta eżempji mill-Malti u mill-Ingliż), u xorta jżommu l-aspetti speċjalizzati u prattiċi tagħhom.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

MIDALJA TAD-DEHEB
“ĠIEĦ L-AKKADEMJA TAL-MALTI”
LILL-MONSINJUR LAWRENZ CACHIA

14 TA’ NOVEMBRU 2017
– JUM L-AKKADEMJA TAL-MALTI –

Mons Lawrenz Cachia twieled Ħaż-Żebbuġ fl-1932. Huwa rċieva l-edukazzjoni tiegħu fil-Liċeo (tal-Ħamrun u tal-Belt) u aktar tard l-Università ta’ Malta, minn fejn kiseb il-Liċenzjat fit-Teoloġija. Ħa l-quddiesa fl-1956. Qeda d-dmirijiet pastorali tiegħu bħala Kappillan tal-Gudja (1959–1963) u bħala Arċipriet ta’ Ħaż-Żebbuġ (1963–1983). Fl-1984 inħatar membru tat-Tribunal taż-Żwiġijiet, kariga li baqa’ jżomm għal 22 sena sħaħ, sewwasew sas-sena 2006. Fl-1994 ingħata t-titlu ta’ Monsinjur bħala membru tal-Kapitlu tal-Katidral. Illum huwa rtirat fid-Dar tal-Kleru fejn daħal 16-il sena ilu.

Bħala president tas-Soċjetà Christus Rex, Mons. Cachia kien wieħed mill-fundaturi tar-rivista Pastor u għal bosta żmien serva fil-bord editorjali tiegħu. Is-sehem tiegħu f’din ir-rivista ħeġġitu jidħol aktar fil-fond fl-istudji teoloġiċi, b’neċessità jkolli ngħid. Ta sehmu wkoll fil-qasam tax-xandir; fil-fatt, kien involut f’diversi serje ta’ programmi reliġjużi fuq Radju Malta u wara, anki fuq l-RTK. Wara li rriżenja minn Arċipriet ta’ Ħaż-Żebbuġ daħal fil-Fraternità ta’ Charles de Faucauld u beda jieħu ħsieb ir-rivista tal-istess fraternità. Fl-1996 il-Gvern onora lill-Mons. Cachia billi ħatru Membru tal-Ordni tal-Mertu għax-xogħol tiegħu b’risq l-Ilsien Malti.

Ħidma sfiqa ta’ Mons. Cachia fil-kamp lingwistiku u letterarju

Ma setax jonqos li bħala Żebbuġi jinteressa ruħu fil-ħajja u x-xogħol ta’ Dun Karm Psaila u Mikiel Anton Vassalli, Żebbuġin bħalu. Fuq il-poeta nazzjonali ħareġ tliet kotba: Dun Karm: Il-Poeta Nazzjonali – Antoloġija Kkummentata (1999), Dun Karm: Il-Ħajja tal-Poeta Nazzjonali (2011), u Dun Karm Bħala Qassis (2013). Anki fuq Vassalli ħareġ tliet kotba: Mikiel Anton Vassalli: Ħajtu fil-Qosor (1988), traduzzjoni ta’ Il-‘Grammatica Melitensis’ ta’ Mikiel Anton Vassalli (1996), u edizzjoni tal-‘Lexicon’ jew Dizzjunarju Malti-Latin-Taljan (2016).

Studji oħra li jmissu mal-Ilsien Malti jinkludu: Il-Verb fil-Malti: Studju dwar il-Forom (1984), Grammatika Ġdida tal-Malti (1994), L-Ilsien Malti: Ilbieraħ u Llum (1994), edizzjoni ta’ L-Ewwel Dizzjunarju Malti tal-Kavallier Thesan (1999), Ħabbew l-Ilsien Malti (2000) u Ilsna Semitiċi (2004).

Kif wieħed jista’ jobsor, Mons. Cachia tana wkoll diversi kotba oħra ta’ natura reliġjuża. Dawn jinkludu: Missirijiet il-Knisja (1997), Il-Bibbja Bħala Letteratura (2001), u L-Istorja tal-Kotba Mqaddsa Maqlubin għall-Malti (2013). Fl-1991 kien ittraduċa Il-Kantiku Spiritwali ta’ San Ġwann tas-Salib. L-aħħar xogħol tiegħu huwa Il-Konċilji Ekumeniċi (2017).

Iċ-ċerimonja tal-investitura saret mill-Eċċellenza Tagħha l-President ta’ Malta Marie-Louise Coleiro Preca fis-Sala Antoine de Paule, fil-Palazz ta’ Sant’Anton. Wara ċ-ċerimonja, membri tal-Akkademja tal-Malti ppreżentaw pubblikazzjonijiet tagħhom għal-Librerija Anton Buttigieg li tinsab fl-istess Palazz.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Dan huwa rumanz li jirrakkonta vjaġġ ta’ mħabba, qlubija u vittorja… li nkiteb biex ifakkar il-75 anniversarju mill-wasla glorjuża tal-Konvoj ta’ Santa Marija.

Ir-rakkont huwa msejjes fuq ġrajja storika li seħħet tassew. Ġrajja mimlija battalji u taqbid. Ġrajja ta’ vjaġġ mimli saram u ta’ nies qalbiena li b’sogru kbir, salvaw lil Malta milli ċċedi f’idejn l-għadu. Avveniment storiku li baqa’ dejjem jiġi mfakkar bl-akbar għożża u devozzjoni mill-Maltin.

Minbarra l-istorja ta’ mħabba li tkompli żżewwaq ir-rakkont, dan ir-rumanz jagħti wkoll stampa aktar ċara ta’ dak kollu li seħħ minn xħin dan il-konvoj salpa mill-Iskozja. Operazzjoni li fiha ħadu sehem mas-sittin biċċa tal-flotta navali Ingliża biex jeskortaw erbatax-il bastiment merkantili tal-konvoj mgħobbijin b’kull xorta ta’ provvisti, li riedu jaslu Malta bilfors – akkost ta’ kollox!

Huwa u jaqra, il-qarrej se jsib ruħu fost l-ekwipaġġ qalbieni tal-Ohio u jħoss l-emozzjonijiet li għaddew minnhom huma waqt l-attakki li seħħew lejl u nhar mill-ajruplani, mis-sottomarini u anki mill-E-boats tal-għadu, f’rotta li parti minnha kienet miżgħuda wkoll bil-mini taħt wiċċ il-baħar. Il-qarrej ma jdumx ma jirrealizza għaliex il-Maltin minn dejjem qiesu l-wasla ta’ dan il-konvoj bħala waħda mirakoluża, wara vjaġġ mimli battalji ħorox li fih il-Ġermaniżi u t-Taljani rnexxielhom jgħerrqu bosta bastimenti bil-konsegwenza li tilfu ħajjithom mijiet ta’ nies. Baħrin ta’ kull età li f’ħakka t’għajn sabu ruħhom jgħumu waħedhom f’nofs ta’ baħar, litteralment f’ħalq il-mewt wara li l-bastimenti li kienu fuqhom intlaqtu u nbidlu f’balla nar. Permezz ta’ dan ir-rumanz, l-awtur jixtieq juri lill-qarrej kemm il-poplu Malti għandu għal xiex japprezza u jibqa’ grat lejn dawn l-eroj qalbiena.

Din il-ġrajja hija rrakkuntata mill-għajnejn ta’ żewġ maħbubin li fl-avventura taż-żgħożija tagħhom, rikbu bil-moħbi fuq l-Ohio – l-uniku tanker ta’ dan il-konvoj li kien qiegħed iġorr il-fuel – bit-tama li jiġu Malta. Mur għidilhom liema perikli kien hemm lesti għalihom, speċjalment kull darba li l-Ohio kien jisfa fil-mira prinċipali tal-għadu. Żgur li qatt ma kienu basru ma’ xiex kien se jkollhom iħabbtu wiċċhom sakemm jaslu – jekk jaslu!

Qabel ma faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija, Marija, tfajla Maltija kellha tmur tgħix ġewwa l-Iskozja. Missierha kien intbagħat mill-Ammiraljat Ingliż biex jaħdem f’waħda mit-tarzni prinċipali fejn kienu jitħejjew il-bastimenti tal-konvojs tal-Alleati. Hemmhekk tiltaqa’ ma’ James, ġuvni Inġliż b’saħħtu, kuraġġuż u sabiħ, li huwa wkoll ikun impjegat fl-istess tarzna. It-tifkiriet sbieħ ta’ Malta ta’ tfulitha, Marija kienet baqgħet toħlom bihom. Tant li lil James kienet dejjem twebblu bil-ġmiel li kienet tgħix fih hi meta kienet għadha toqgħod San Pawl il-Baħar.

Meta mbagħad l-ajruplani Ġermaniżi bdew jattakkaw u jħarbtu ż-żona kollha ta’ madwar it-tarzna, dawn iż-żewġ żgħażagħ inqabdu f’infern sħiħ. Mhux ta’ b’xejn li meta James skopra li t-tanker li kien qiegħed jaħdem fuqu dalwaqt kien se jsalpa lejn Malta, dawn iż-żewġ maħbubin għamlu minn kollox biex rikbu bil-moħbi fuqu ħalli jfittxu jitilqu mill-Iskozja. B’hekk jaħarbu mill-ħbit tal-għadu u jkunu jistgħu jibdew ħajja ġdida flimkien ġewwa Malta.

Imma minn ġot-taġen sabu ruħhom litteralment – ġon-nar!

Tgħid kien se jirnexxilhom isalvaw mill-qilla tal-għadu? Il-ħolma mqanqla mill-imħabba tagħhom li jgawdu ’l xulxin għall-kumplament ta’ ħajjithom, kienet se sseħħ? U fuq kollox, tgħid kien se jirnexxilhom jaslu Malta qawwijin u sħaħ, u speċjalment… it-tnejn li huma?

Għax dak li d-destin kellu miktub għalihom… ma seta’ jħassru ħadd!

Hekk kif jintemm ir-rumanz, il-ktieb jinkludi wkoll xi materjal li jikkumplimenta l-ġrajja. Dan jinkludi ritratti storiċi, mappa li turi r-rotta tal-konvoj u tindika wkoll fejn ġew attakkati u mgħerrqa l-vapuri, ftit tagħrif ġenerali dwar is-sitwazzjoni tal-gwerra li kienet qiegħda tiddomina ċ-ċentru tal-Mediterran, kif ukoll lista tal-bastimenti militari kif ukoll merkantili li ħadu sehem f’Operation Pedestal, bl-ammonti tan-nies li mietu fuqhom.

Dan huwa r-raba’ rumanz ta’ Michael Cini. Fl-ewwel pubblikazzjoni tiegħu Preżenza – Inti Temmen fil-Ħares? l-awtur ilaqqa’ lill-qarrej ma’ ruħ ta’ omm li tkun għadha ma tistax issib il-mistrieħ ta’ dejjem, qabel ma xi ħadd jiskopri kif kien għeb binha ta’ seba’ snin taħt ċirkustanzi misterjużi. Rumanz li reġa’ ġie ppubblikat bħala best-seller. Fuq tema storika, fit-tieni rumanz tiegħu Ix-Xafra tad-Destin – L-Imdina 1565, l-awtur jgħaddi lill-qarrej mill-bieb tal-istorja, irikkbu fuq wieħed miż-żwiemel tal-Kavallerija tal-Ordni biex idaħħlu jieħu sehem miegħu f’avventura qalbiena fi żmien l-Assedju l-Kbir ta’ Malta tal-1565. U fuq tema totalment differenti miż-żewġ rumanzi ta’ qablu, fit-tielet rumanz tiegħu Skjava …fil-ktajjen tal-imħabba jippreżenta lill-qarrej ġrajja senswali mqanqla mill-emozzjonijiet tal-imħabba, li biex iżżomm ħajja, trid tibqa’ dejjem tissielet kontra t-tentazzjonijiet, l-abbużi… u l-infedeltà!

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Image | Posted on by | 1 Comment

Image | Posted on by | 1 Comment

Image | Posted on by | 2 Comments